تسهیلات ارزی واردات کالای اساسی متوقف شد؛ بانکها موظف شدند لیست بدهکاران معوق را به بانک مرکزی بدهند. ریشه مشکل کجاست؟
به گزارش الفباخبر، واردات کالاهای اساسی که امنیت غذایی کشور به آن گره خورده، این روزها با یک مشکل جدی روبرو شده است. تسهیلات ارزی که قرار بود چرخ این واردات را بچرخاند، از ابتدای سال متوقف شده است. حالا بانک مرکزی دست به کار شده تا این بنبست را باز کند.
سید جلال طیبا، عضو هیئتمدیره اتحادیه واردکنندگان نهادههای دام و طیور ایران، در گفتوگو با تسنیم، دلیل این توقف را روشن کرده است.
به گفته او، از ابتدای امسال، بانکها دیگر تسهیلات ارزی برای واردات کالاهای اساسی پرداخت نمیکنند. چرا؟ چون بسیاری از واردکنندگان هنوز تسهیلات قبلی خود را پس ندادهاند. اما ماجرا به این سادگیها هم نیست.
طیبا توضیح میدهد: «ریشه این معوقات، عدم تسویه مطالبات واردکنندگان توسط دولت است.» یعنی دولت به واردکنندگان بدهکار است، واردکننده هم به بانک بدهکار شده، و حالا بانک هم دست نگه داشته است. یک زنجیره معیوب که سرِ آن دولت نشسته.
بدهی دولت؛ حلقه گمشده ماجرا
بیایید سادهتر بگوییم. فرض کنید شما کالای اساسی وارد میکنید. دولت به شما بدهکار میشود (مثلاً بابت یارانهها یا تفاوت نرخ ارز). اما پولتان را نمیدهد. شما هم که پول ندارید، اقساط تسهیلات بانکیتان را عقب میاندازید. بانک هم شما را بدهکار معوق ثبت میکند. و حالا دیگر نمیتوانید تسهیلات جدیدی بگیرید.
این دقیقاً همان چیزی است که برای بسیاری از واردکنندگان کالاهای اساسی رخ داده است. تداوم بدهیهای دولتی، زنجیرهای از مشکلات اعتباری ایجاد کرده که خروجی آن یکی است: مسدود شدن امکان دریافت تسهیلات جدید و کند شدن روند واردات.
بانک مرکزی وارد عمل شد
خبر خوب این است که مسئولان از این مشکل باخبرند و دنبال راهحل میگردند. بررسیهای خبرنگار ما نشان میدهد که تلاشهایی برای رفع این بنبست بانکی در جریان است.
طبق آخرین تصمیمات، بانکهای عامل موظف شدهاند مشخصات و پرونده آن دسته از واردکنندگان کالاهای اساسی را که به دلیل دریافت نکردن مطالباتشان از دولت، نتوانستهاند تسهیلات خود را برگردانند، بهطور ویژه به بانک مرکزی ارائه دهند.
یعنی بانک مرکزی میخواهد بداند کدام واردکننده واقعاً مقصر نیست و فقط به خاطر طلب از دولت، بدهکار شده است.
بعد از دریافت لیستها چه میشود؟
بانک مرکزی پس از دریافت و بررسی لیستهای ارسالی از سوی بانکهای عامل، دو کار انجام خواهد داد:
۱. تعیینتکلیف پروندههای معوق – تصمیم میگیرد با این بدهکارانی که واقعاً مقصر نیستند، چه کند.
۲. تخصیص تسهیلات ارزی جدید – برای آن دسته از واردکنندگانی که مشکلشان حل شود، دوباره تسهیلات ارزی برای واردات کالاهای اساسی در نظر گرفته میشود.
هدف نهایی این است که مسیر تخصیص دوباره ارز هموار شود و فرآیند واردات کالاهای اساسی دوباره از سر گرفته شود. به عبارت سادهتر، میخواهند جلوی تداوم مشکلات در این بخش حیاتی را بگیرند.
چرا این موضوع برای همه ما مهم است؟
کالاهای اساسی یعنی گندم، ذرت، جو، روغن، نهادههای دامی و هر آنچه سفره مردم به آن وابسته است. اگر واردات این کالاها مختل شود، یعنی احتمال کمبود یا گرانی در بازار.
پس این فقط یک خبر اقتصادی برای فعالان صنعت نیست. این خبر مستقیماً به جیب و سفره همه ما مربوط میشود.
حالا باید دید بانک مرکزی چقدر سریع میتواند این بنبست را باز کند و آیا راهحلی که در نظر گرفته، واقعاً عملی خواهد بود یا نه. منتظر باشیم و ببینیم.
